Marijke van Ruiten (28) uit Kollum maakt een fotodocumentaire over de sluiting van het asielzoekerscentrum in Dokkum. ,,Ik ben fotografe, maar voel me meer een kunstenaar die het medium fotografie gebruikt om verhalen te vertellen.’’
Kollum Van Ruiten specialiseerde zich tijdens haar studie op de kunstacademie in fotografie. Met haar foto’s wil ze mensen uitdagen daar zelf een verhaal bij te bedenken. ,,Als ze naar mijn foto’s kijken moet hun fantasie geprikkeld worden en kunnen ze er hun eigen draai aan geven. Dat is ook het voordeel van foto’s ten op zichte van een filmopname. Bij een film word je als toeschouwer geleid in het verhaal. Een foto is een stilstaand moment. Daar kun je meer je eigen idee op projecteren.’’
Fotografie past dan ook het beste bij de kunstenares. ,,Daarmee kan ik mij het beste uitdrukken.’’
De Kollumse gebruikt een speciale analoge middenformaat camera met dia’s van zes bij zes centimeter. ,,Daardoor kun je de foto’s enorm uitvergroten en zijn ze scherp. Het werkt veel rustiger dan een digitale camera. Nu neem ik meer de tijd voor het maken van een foto en word ik gedwongen minder opnames te maken. Bovendien kun je het resultaat niet meteen terugzien. Dat zie ik als een voordeel. Anders is de persoon die gefotografeerd wordt vooral bezig met ‘hoe sta ik erop’. Dan gaat het meer over het medium en minder over het moment.’’
Van Ruiten maakte al langere tijd foto’s van voormalige AZC-terreinen. Zij verbaasde zich erover dat die azc’s ineens weg waren en vroeg zich af wat er met de bewoners was gebeurd. ,,Daardoor kwam ik op het idee om foto’s te maken van het azc en haar bewoners in Dokkum. Ik wilde de bewoners fotograferen, voordat zij uit Dokkum zijn verdwenen.’’
Tot nu toe heeft de fotografe vijftien bewoners gefotografeerd, de jongste is anderhalf jaar, de oudste 84. Om een band te creëren sprak ze eerst met de mensen. Ze vroeg onder andere hoe ze deze plek hebben ervaren, wat hun favoriete plaats in de unit was en of ze nog iets van hun thuisland hadden. ,,Van te voren had ik verwacht dat ik vooral trieste verhalen zou horen. Maar de meeste mensen waren over het algemeen juist dankbaar en blij dat ze eindelijk op een veilige plek waren. Natuurlijk zit er onder het oppervlak ook veel treurigheid, maar er zijn ook genoeg positieve verhalen en ik voel me bevoorrecht dat ik die met deze mensen heb mogen delen.’’
Het viel de kunstenares op dat alle bewoners zo hartelijk waren. ,,Het was voor die mensen natuurlijk ook een welkome afleiding en ze vonden het ook leuk dat ik geïnteresseerd in hun was. Daarentegen vond ik het bijzonder dat ik deelgenoot van hun leven mocht zijn. Met sommigen heb ik echt een band opgebouwd. Ik ben ervan overtuigd dat je dat terugziet in de foto’s.’’
Marijke van Ruiten blijft de sluiting van het azc in Dokkum volgen, inclusief de sloop, tot er straks niks meer is. Op 1 oktober sluit het AZC definitief haar deuren. Momenteel wonen er nog zo’n 150 mensen. Van Ruiten blijft de mensen volgen, ook op de nieuwe locatie. Uiteindelijk wil ze een expositie organiseren. ,,Het liefst in Dokkum en dan nodig ik de mensen die hier gewoond hebben uit.’’
Daarnaast maakt de fotografe een boek over dit project. Een uitgever heeft ze nog niet, maar ze heeft er alle vertrouwen in dat dat goed komt. ,,Als je ergens veel energie in stopt, komt het goed. Dat boek komt er. Dat weet ik zeker.’’
Fotobijschrift: Fotografie is de grote passie van Marijke van Ruiten. ,,Ik ben er altijd mee bezig en heb eigenlijk nooit rust in mijn hoofd. <EP,1>Wat dat betreft ben ik wel eens jaloers op mensen met een 9-5 baan. Toch zou ik niet willen ruilen.''
